Składniki harmonii zawodowo-prywatnej

Co jest potrzebne do utrzymania WLB?

  1. monitoruj aktywność – regularnie rób przegląd swojego życia (przyjrzyj się, czy ilość czasu poświęconego na różne obszary Twojego życia odpowiada temu, jak istotne są one dla Ciebie. Znajdź jedną rzecz, która w kolejnym tygodniu przybliży Cię do Twojego złotego środka).
  2. wartości jako indywidualny przewodnik – pamiętaj, które wartości są dla Ciebie najważniejsze w życiu. Jest to szczególnie istotne, gdy poszczególne obszary zaczynają ze sobą kolidować.
  3. planuj aktywność – szczególnie te działania, które mogą przyczynić się do utrzymania równowagi w życiu. W przeciwnym razie łatwo się zatracić w codziennych aktywnościach i stracić z pola widzenia nawet te aktywności, które są najbardziej zgodne z naszą hierarchią wartości (Wiem, że rodzina jest dla mnie ważna, ale obowiązki zawodowe są bardzo czasochłonne i energochłonne. Dlatego co 2 tygodnie mam zaplanowane spotkania z rodzeństwem, a w każdy czwartek wieczorem spokojną kolację z mężem)
  4. nie wszystko naraz – metoda małych kroków w zamian za wszystko-albo-nic (SMS do przyjaciółki jest małym krokiem w aspekcie dbania o relacje towarzyskie.)
  5. respektuj własne ustalenia dotyczące sposobu spędzania czasu

Dlatego też warto np.:

  • odłożyć na chwilę smartphone, wyłączyć FB
  • uprawiać sport, medytować – wszystko co pozwoli „być w kontakcie ze swoim ciałem” 🙂
  • zaplanować czas na odpoczynek, spotkania z przyjaciółmi
  • odpoczynek to nie jest czas zmarnowany!!! A dalej wynika z tego: odpuść perfekcjonizm!
  • pielęgnować swoje pasje; przełamać rutynę

 

Autor: Elżbieta Wojnar-Mróz

Kontynuując temat równowagi w życiu

Ostatnio na chwilę zatrzymaliśmy się nad pojęciem, z którym większość z nas się zetknęła: work-life balance (WLB), czyli równowaga między życiem osobistym i zawodowym. Pamietając, że jednym z istotniejszych wyznaczników istnienia tej harmonii jest poczucie satysfakcji z życia, zerknijmy pobieżnie jak to można osiągnąć.

Poczucie sprawowania kontroli nad swoim życiem, nad kierunkiem w jaki ono zmierza oraz nad proporcją jego części składowych , jest niezwykle istotne dla poziomu satysfakcji z życia. Zgodnie z indywidualną hierarchią wartości w całkowicie unikatowy sposób będzie rozkładać się waga różnych obszarów naszego życia. Niezwykle trudno jest jednak to zauważyć, i zaakceptować, że konsekwencją poświęcania dużej ilości czasu na życie rodzinne najprawdopodobniej będzie inne tempo rozwoju zawodowego, aniżeli u osoby dla której praca jest na pierwszym miejscu. Brzmi to jak truizm, ale wielu z nas mimo wszystko usiłuje zrealizować się w każdym z obszarów na 100% (być najlepszym w swojej dziedzinie, sprostać wszystkim oczekiwaniom przełożonych, partnera/partnerki, spędzać dużo (i dobrze) czasu z dziećmi i przyjaciółmi, uczyć się nowych języków, podróżować co weekend w nowe miejsca, odwiedzać nowe kluby, być na bieżąco z nowinkami ze świata kultury i nauki….. ). A przy tym wszystkim jeszcze mieć czas i siłę na wypoczynek i zadbanie o zdrowie fizyczne. Wiemy, że to nie jest realny plan. A mimo to, oczekujemy od siebie, że będziemy potrafili każdy element układanki naszego życia wypełniać na takim samym wysokim poziomie. Dopóki nie zaakceptujemy tego faktu, dopóty napięcia wynikające z codziennej żonglerki tymi elementami będą obarczone coraz to kolejnymi konsekwencjami fizycznymi, emocjonalnymi albo społecznymi. Warto dlatego pamiętać, że nasze potrzeby i wartości są bardzo cennym drogowskazem w kierunku utrzymania równowagi między życiem osobistym a pracą.

Niezwykle istotna w utrzymywaniu równowagi między życiem osobistym a zawodowym jest elastyczność!!! Odstępstwa od zasad są normą!!! Usilne dążenie do tego, by rozdzielić te obszary, często rodzi jeszcze więcej napięcia. Nie zawsze można wychodząc z pracy całkiem o niej zapomnieć. I nie zawsze też potrafimy się w pełni skupić na wykonywaniu obowiązków. Istotne, by w ogólnym rozrachunku mieć poczucie, że to my jesteśmy kapitanem na swoim statku. Że życie, które wiedziemy jest dla nas satysfakcjonujące. Niekoniecznie zawsze szczęśliwe, ale satysfakcjonujące (Jakkolwiek lubię swoją pracę, nie jestem szczęśliwa poświęcając weekend na doszkalanie się. Prawdopodobnie więcej radości dałoby mi spędzenie tego czasu z bliskimi. Ale praca i rozwój zawodowy jest dla mnie ważny.) Dlatego też tak kluczowe jest przekonanie, że mimo nieznacznego zbaczania z kursu, zmierzamy w kierunku, który sobie sami obraliśmy, który jest zgodny z tym co dla nas ważne. Wtedy można mówić o WLB

Autor: Elżbieta Wojnar-Mróż

Kilka słów o zachowaniu równowagi między życiem osobistym i zawodowym

Work-life balance (WLB), równowaga między życiem zawodowym i osobistym. Czyli jak żonglować wszystkimi sferami swojego życia i nie zwariować… A właściwie jak sprawić, by życie zawodowe i prywatne było spójne oraz zgodne z naszymi zasadami i wartościami. Pamiętaj, że jedynym wyznacznikiem WLB jest poziom Twojej satysfakcji!!! Dążymy do sytuacji, w której praca będzie zharmonizowana z innymi aspektami naszego życia.

Konsekwencje dysharmonii to np. stres, pracoholizm, wypalenie zawodowe, pogorszenie relacji z bliskimi, nadużywanie substancji psychoaktywnych lub uzależnienia, zaburzenia nastroju (np. depresja), zaburzenia snu, zaburzenia lękowe, dolegliwości somatyczne np. bólowe.

Skąd wiadomo, że stąpamy po cienkiej linie?

Objawy fizyczne:

      –  Ogólne bóle, bóle głowy                       – Napięcie mięśni                               – Dzwonienie w uszach

      –  Spocone dłonie                                      –  Zmęczenie, wyczerpanie               –  Drżenie

     –  Zwiększenie lub zmniejszenie masy ciała                                                       – Rozstrój żołądka

      – Biegunka lub zaparcia                          –  Nudności, zawroty głowy                – Spadek libido

      – Częste przeziębienia – osłabienie odporności                                                  – Wypadanie włosów

Psychiczne i emocjonalne objawy:

      – Trudności w podejmowaniu decyzji      –Utrata poczucia humoru                 – Osłabienie koncentracji i pamięci

      – Utrata wiary w siebie                           – Drażliwość                                      – Niepotrzebne obawy, niepokój i lęk

      – Wahania nastroju                                  – Zły humor                                       – Pobudzenie, niezdolność do relaksu

     – Uczucie przytłoczenia                          – Poczucie samotności i izolacji         – Ogólne niezadowolenie

Behawioralne objawy

     – Kompulsywne jedzenie (spożywaniu dużych ilości pokarmu w niekontrolowany sposób) – Krytyczny stosunek do innych

     – Wybuchowe reakcje                             – Częste zmiany pracy                       – Skłonność do działań impulsywnych

     – Wzrost spożycia alkoholu lub narkotyków    – Wycofanie z relacji lub sytuacji społecznych

     – Spanie zbyt dużo lub zbyt mało                     – Izolowanie się od innych       – Zachowania nerwowe (np. obgryzanie paznokci), tiki nerwowe

 

 

 

 

 

 

 

 

 

UWAGA!!!

W 2010r w Polsce w próbie 10 tysięcy badanych (18-64 r.ż.) u 23,4% rozpoznano w ciągu życia przynajmniej jedno z 18 zaburzeń klasyfikowanych w ICD-10 (Międzynarodowej Klasyfikacji Chorób). A od tego badania minęlo już 9 lat….

Pamiętajmy, że przewlekły stres (a źródłem takiego może być dysharmonia między życiem zawodowym a osobistym), bywa czynnikiem spustowym albo czynnikiem podatności w wielu zaburzeniach!

 

 

Autor: Elżbieta Wojnar-Mróz

Skąd wiadomo, że CBT jest skuteczne? Cz. 2

Kilka dni temu odniosłam się do koncepcji psychoterapii opartej na dowodach naukowych (evidence-based therapy) i mierzyłam się z mitem psychoterapii dedykowanej dla „prostych” problemów. Przyjrzyjmy się dziś dalej temu skąd wiadomo, że CBT działa.

Tak więc po trzecie: CBT szuka przyczyn trudności

Bardzo duże znaczenie w pracy poznawczo-behawioralnej odgrywa zrozumienie źródeł problemów oraz mechanizmów je utrzymujących. Dlatego tak wiele czasu terapeuci poświęcają na konceptualizację problemów pacjenta (jest to dla nich ta samo – jeśli nie bardziej – istotne jak diagnoza).  Wiele badań jest poświęconych genezie wczesnych dezadaptacyjnych schematów, wpływowi socjalizacji na styl atrybucji, skutkom traumy, zmniejszaniu podatności na depresję itd. Badacze poświęcają wiele uwagi mechanizmom tworzenia się i utrzymywania schematów poznawczych. Również wpływ środowiska na jednostkę jest brany pod lupę przez niektórych (np. M. Linehan).

Po czwarte: W wielu krajach CBT jest psychoterapią pierwszego wyboru

Oznacza to po prostu, że jest to sposób pracy z różnymi problemami, który jest w pierwszej kolejności zalecany przez odpowiedniki polskiego funduszu zdrowia. Dzieje się tak dlatego, że na korzyść metod poznawczo-behawioralnych przemawia przeważająca ilość badań naukowych.  Jeśli spojrzymy np. na stronę angielskiego NHS (National Health Service) to są tak wyraźnie podane wytyczne dotyczące sposobów pracy z różnymi trudościami. CBT jest wymieniany tam jako pierwsze narzędzie. (https://www.nice.org.uk/guidance/CG90 ). Podobnie jest w Holandii, Szwecji, Australii i innych krajach.

 

 

Jest dla mnie ważne, by Państwo nie tyle wierzyli w skuteczność terapii poznawczo-behawioralnej, co wiedzieli, że tak jest. Mam nadzieję, że takie wnioski już płyną z Państwa indywidualnych doświadczeń z tą formą terapii 🙂 Ale co pewien czas będziemy też prezentować kolejne wątki dotyczące podstaw naukowych CBT. Dzięki temu swoją opinię na temat skuteczości CBT, będzie łatwiej przedstawić w kategorii faktów. 🙂

 

Przetłumaczył: Elżbieta Wojnar-Mróz

Źródło: https://www.psychologytoday.com/us/blog/anxiety-files/201111/cognitive-behavioral-therapy-proven-effectiveness

Skąd wiadomo, że CBT jest skuteczne? Cz. 1

Gdy pojawia się pomysł pójścia do terapeuty, stajecie Państwo przed trudnym wyborem. Jest tak wielu specjalistów, psychoterapeutów, a w dodatku każdy z nich uważa, że jego/jej sposób pracy jest najbardziej skuteczny.

Dla nas wybór metod pracy jest prosty: po prostu poznawczo-behawioralne. Ale skąd wiemy, że akurat CBT działa?

Po pierwsze: empiryczne podstawy CBT

Badania dotyczące skuteczności leczenia można podsumować w tzw.„metaanalizach”, w których można zbadać liczne badania, połączyć je i ekstrapolować rozmiary efektów. W każdej analizie stwierdzono, że CBT jest skuteczny w szerokim zakresie zaburzeń. To nie tylko przekonania badaczy, że dana technika jest skuteczna-dane zbierane w kontrolowanych warunkach (możliwych do powtórzenia)  są wielokrotnie analizowane. Wyniki tych badań potwierdzają skuteczność oddziaływań poznawczo-behawioralnych.

Zainteresowanych odsyłam do kilku artykułów:

Butler, A.C., Chapman, J.E., Forman, E.M., & Beck, A.T. (2006). The empirical status of cognitive-behavioral therapy: A review of meta-analyses. Clinical Psychology Review, 26(1), 17-31.

Chambless, D.L., & Ollendick, T. H. (2001). Empirically Supported Psychological Interventions: Controversies and Evidence. Annu. Rev. Psychol, 52, 685-716

Tolin, D.F., Is cognitive-behavioral therapy more effective than other therapies? meta-analytic review, Clinical Psychology Review (2010),

Santoft F., Erland A, Ost L-G (2019), Cognitive behaviour therapy for depression in primary care: systematic review and meta-analysis. Cambridge University Press  Volume 49, Issue 8, 1266-1274

Po drugie: CBT jest skuteczne w pracy z problemami o różnym poziomie skomplikowania

Badania pokazują skuteczność technik poznawczo-behawioralnych w pracy z: depresją, zespołem stresu pourazowego (PTSD), lękiem społecznym, zespołem lęku napadowego, lękiem uogólnionym, specyficzną fobią, OCD, dystymią, uzależnieniem, ADHD, zaburzeniami odżywiania, trudnościami w relacjach.

Często można usłyszeć zarzut wobec CBT, że jest odpowiedzią tylko dla „prostych” problemów. Pozwolę sobie zgodzić się ze słowami R. Leahy’ego, że takie określenie jest oznaką braku szacunku dla wszystkich, którzy cierpią z ich powodu.

Popatrzmy na konsekwencje społeczne np. depresji:

„Depresja jest główną przyczyną niepełnosprawności medycznej osób w wieku od 14 do 44 lat (Stewart, Ricci, Chee, Hahn i Morganstein, 2003). Osoby z depresją tracą 5,6 godziny produktywnej pracy każdego tygodnia, gdy są w depresji (Stewart, 2003). Osiemdziesiąt procent osób z depresją ma trudności w codziennym funkcjonowaniu (Pratt i Brody, 2008) Pięćdziesiąt procent utraty wydajności pracy wynika z nieobecności w pracy i krótkotrwałej niepełnosprawności (RC Kessler, i in., 1999).

Osoby z objawami depresji są 2.17 razy bardziej narażone na choroby (Adler, i in., 2006; Greener & Guest, 2007). A kiedy są w pracy, spada ich wydajność – mniejsza zdolność koncentracji, niższa wydajność i mniejsza zdolność do organizowania pracy. W rzeczywistości absencja i wydajność pracy są bezpośrednio związane z tym, jak ciężka jest depresja – im poważniejsza depresja, tym gorszy wynik. W jednym badaniu koszty absencji były bezpośrednio związane z faktycznym przyjmowaniem leków przeciwdepresyjnych (Birnbaum i in., 2010; Dewa, Hoch, Lin, Paterson i Goering, 2003). Ci, którzy brali przepisane leki, mieli o 20 procent mniej koszt absencji. Osoby w depresji są siedmiokrotnie bardziej narażone na bezrobocie (Lerner i in., 2004) ”.

Co więcej, stwierdzono, że CBT zapewnia znaczące korzyści w leczeniu choroby afektywnej dwubiegunowej i schizofrenii. Obserwuje się poprawę funkcjonowania, właściwe stosowanie farmakoterapii (zgodnie z zaleceniami lekarskimi) oraz mniej dni hospitalizacji.

Dialektyczna terapia behawioralna (DBT ; forma terapii CBT), opracowana przez Marsha Linehan, uzyskała większe podtawy empiryczne niż jakiekolwiek inne leczenie pomagające osobom z zaburzeniem osobowości typu borderline . Ponownie obserwuje się mniejszą liczbę spędzonych w szpitalu, niższymi wskaźnikami samobójstw i mniej zachowań parasuidydalnych albo autoagresywnych. .

Chyba wszyscy się zgodzimy, że to nie są „proste problemy”. A fakt, że mamy do dyspozycji narzędzia, których skuteczność jest empirycznie badana, stanowi znaczący postęp w psychoterapii.

 

Przetłumaczył: Elżbieta Wojnar-Mróz

Źródło: https://www.psychologytoday.com/us/blog/anxiety-files/201111/cognitive-behavioral-therapy-proven-effectiveness

Biologiczne i psychologiczne podstawy depresji

Ważne jest, aby zrozumieć, że depresja nie jest spowodowana jedną rzeczą, ale prawdopodobnie kombinacją czynników oddziałujących ze sobą. Czynniki te można podzielić na dwie szerokie kategorie – biologia i psychologia. Wiele czynników biologicznych i psychicznych oddziałuje na depresję, chociaż dokładnie te, które oddziałują, mogą różnić się w zależności od osoby.

Czynniki biologiczne, które mogą mieć pewien wpływ na depresję, obejmują: geny, hormony i substancje chemiczne mózgu.

1.Czynniki genetyczne

Depresja często występuje w rodzinach, co sugeruje, że osoby mogą odziedziczyć geny, które czynią je podatnymi na rozwój depresji. Można jednak odziedziczyć zwiększoną podatność na chorobę, ale niekoniecznie samą chorobę. Chociaż wiele osób może odziedziczyć podatność na zagrożenia, bardzo wielu z nich może nigdy nie chorować na depresję.

  1. Hormony

    Badania wykazały, że w depresji występują pewne zmiany hormonalne. Mózg przechodzi pewne zmiany przed epizodem depresyjnym i podczas niego, a niektóre części mózgu są dotknięte chorobą. Może to spowodować nadprodukcję lub niedostateczną produkcję niektórych hormonów, co może tłumaczyć niektóre objawy depresji. Leczenie farmakologiczne może być skuteczne w leczeniu tych stanów.

  2. Chemia mózgu (neuroprzekaźniki)

    Komórki nerwowe w mózgu komunikują się ze sobą za pomocą określonych substancji chemicznych zwanych neuroprzekaźnikami. Uważa się, że podczas depresji aktywność jednego lub więcej neuroprzekaźników jest zmniejszona systemy, a to zaburza pewne obszary mózgu, które regulują funkcje, takie jak sen, apetyt, popęd seksualny i być może nastrój. Obniżony poziom neuroprzekaźników powoduje zmniejszoną komunikację między komórkami nerwowymi i odpowiada za typowe objawy depresji. Wiele leków przeciwdepresyjnych zwiększa neuroprzekaźniki w mózgu.

Czynniki psychologiczne

  1. Myślenie

Wiele wzorców myślenia wiąże się z depresją. Te wzorce myślenia obejmują:

-Przywiązywanie za dużej wagi do negatywów

-przyjmowanie odpowiedzialności za złe wydarzenia, ale nie za dobre wydarzenia

-nieelastyczne zasady dotyczące tego, jak należy się zachowywać

-przekonanie, że wiem, co myślą inni i że źle myślą o tobie

2. Utrata

Czasami ludzie doświadczają wydarzeń, w których dochodzi do straty, a to może prowadzić do depresji. To doświadczenie utraty może obejmować utratę bliskiej osoby w wyniku żałoby lub rozstania, utratę pracy, przyjaźń, awans, utratę twarzy, utratę wsparcia itp.

3. Poczucie porażki

Niektóre osoby mogą mieć warunkować swoje poczucie szczęścia od uzyskania konkretnych osiągnięć, takich jak uzyskiwanie samych 5 na egzaminach, zdobycia określonej pracy, osiągnięcia określonego zysku z przedsięwzięcia biznesowego lub znalezienia partnera życiowego. Jeśli z jakiegoś powodu nie są w stanie osiągnąć tych celów, mogą uważać, że ponieśli porażkę. A to może czasami doprowadzić do depresji lub ją nasilić jej objawy.

4. Stres

Nagromadzenie stresujących wydarzeń życiowych może również prowadzić do depresji. Stresujące zdarzenia obejmują sytuacje takie jak bezrobocie, problemy finansowe, poważne trudności z małżonkami, rodzicami lub dziećmi, choroby fizyczne i poważne zmiany w okolicznościach życiowych.

Podsumowując

Chociaż nie możemy wiele zrobić z genami, istnieje wiele rzeczy, które możemy zrobić, aby przezwyciężyć depresję lub zapobiec jej depresji. Dlatego niezwykle istotne jest, by nauczyć się innego sposobu radzenia sobie z wydarzeniami życiowymi. W nauce innego sposobu interpretacji bardzo pomocna jest psychoterapia.

Źródło: https://www.cci.health.wa.gov.au/

Przetłumaczył: Elżbieta Wojnar-Mróz

Objawy depresji

Objawy depresji mogą być złożone i różnić się w zależności od osoby. Generalnie osoba z depresją odczuwa smutek, beznadziejność i traci zainteresowanie rzeczami, które dotychczas przynosiły jej radość.

Symptomy utrzymują się tygodniami lub miesiącami i są na tyle uciążliwe, by zakłócać życie zawodowe, rodzinne i towarzyskie.

Depresja ma wiele objawów i prawdopodobnie nie będziesz mieć wszystkich spośród wymienionych poniżej.

Objawy psychologiczne

Są to między innymi:

  • długotrwały zły nastrój lub smutek

  • poczucie braku nadziei i bezradności

  • niskie poczucie własnej wartości

  • bycie płaczliwym/ą

  • dręczące poczucie winy

  • drażliwość; nietolerancja wobec innych osób

  • brak motywacji, utrata zainteresowań

  • trudności w podejmowaniu decyzji

  • brak radości życia

  • martwienie się; poczucie lęku

  • myśli samobójcze lub myśli o samookaleczaniu

Obawy fizyczne

Do objawów fizycznych należą:

  • wolniejsze niż zazwyczaj mówienie lub poruszanie się

  • zmiany apetytu lub masy ciała (zazwyczaj spadek, ale może wystąpić także wzrost)

  • zaparcia

  • niewyjaśnione bóle i pobolewania

  • brak energii

  • zmniejszony popęd seksualny (spadek libido)

  • zmiany w cyklu miesiączkowym

  • zaburzenia snu – np. trudności z zasypianiem w nocy lub wstawanie bardzo wcześnie rano

Objawy społeczne

To między innymi:

  • złe wyniki w pracy

  • unikanie kontaktu z przyjaciółmi, branie udziału w mniejszej liczbie spotkań towarzyskich

  • zaniedbywanie swoich pasji i zainteresowań

  • problemy w życiu rodzinnym

Depresja może rozwijać się stopniowo, więc zauważenie, że coś jest nie tak może być trudne. Wiele osób próbuje uporać się z objawami nie zdając sobie sprawy, że chorują. Czasami to przyjaciel lub członek rodziny spostrzega, że coś jest nie w porządku.

Wyróżnia się depresję łagodną – która ma pewien wpływ na życie codzienne; depresję umiarkowaną  (ma znaczący wpływ na życie codzienne ) oraz depresję ciężką (która czyni niemal niemożliwym funkcjonowanie w codziennym życiu. Niektóre osoby w ciężkiej depresji mogą mieć objawy psychotyczne)

Rozpacz i depresja

Rozróżnienie rozpaczy i depresji może być problemem. Wiele ich cech pokrywa się, jednak istnieją między nimi pewne istotne różnice.

Rozpacz jest całkowicie naturalną odpowiedzią na stratę, podczas gdy depresja jest chorobą.

Osoby rozpaczające doświadczają fal smutku i poczucia straty, ale wciąż są w stanie cieszyć się pewnymi rzeczami i patrzeć w przyszłość.

Z kolei osoby cierpiące na depresję czują smutek przez cały czas. Nic ich nie cieszy i sprawia im trudność pozytywne myślenie o przyszłości.

Inne typy depresji

Istnieją różne typy depresji, a także kilka chorób, gdzie depresja może być jednym z objawów. Są to m.in.:

  • Depresja poporodowa – u niektórych kobiet depresja występuje po urodzeniu dziecka. Depresję poporodową leczy się podobnie jak inne typy depresji, poprzez psychoterapię i kurację antydepresantami.

  • Choroba dwubiegunowa – znana również jako ‘depresja maniakalna”. W chorobie dwubiegunowej występują zarówno okres depresji, jak i nadmiernie podwyższonego nastroju (manii). Symptomy tego typu depresji przypominają depresję kliniczną, jednak fazy maniakalne mogą obejmować potencjalnie ryzykowne zachowania, np. hazard, szał wydawania pieniędzy lub seks bez zabezpieczenia.

  • Sezonowa choroba afektywna (ang. seasonal affective disorder; SAD) – nazywana też „zimową depresją”. SAD jest typem depresji powiązanym z porami roku, zazwyczaj występuje w zimie.

Przetłumaczył: Izabela Jaworek

Źródło: https://www.nhs.uk/conditions/clinical-depression/symptoms/

Depresja – choroba cywilizacyjna

Depresja to coś więcej niż bycie nieszczęśliwym lub rozdrażnionym przez kilka dni!!!

Większość ludzi przechodzi przez okresy złego nastroju, jednak gdy zmagasz się z depresją smutek utrzymuje się stale tygodniami lub miesiącami, nie jest kwestią dni.

Niektóre osoby twierdzą, że depresja jest błahostką, a nie prawdziwym problemem zdrowotnym. Mylą się, to realna choroba z realnymi objawami. Depresja nie jest oznaką słabości lub czymś z czego można się „otrząsnąć” lub „wziąć się w garść”.

Dobra wiadomość jest taka, że przy odpowiednim leczeniu i wsparciu większość chorych może w pełni wyzdrowieć.

Jak rozpoznać depresję?

Depresja oddziałuje na ludzi w różny sposób i może powodować szeroką gamę objawów. Obejmują one stałe poczucie braku nadziei i bycia nieszczęśliwym, ale też utratę zainteresowania rzeczami, które dotąd sprawiały nam przyjemność czy bycie płaczliwym/ą. U wielu osób z depresją występują także symptomy lęku.

Mogą pojawić się również objawy fizyczne, np. ciągłe zmęczenie, problemy ze snem, brak apetytu lub popędu seksualnego, a także różne bóle i pobolewania.

Objawy depresji mają zakres od łagodnych do ciężkich. Przy najlżejszej formie możesz po prostu bez przerwy być w złym nastroju, podczas gdy najcięższa postać depresji może objawiać się myślami samobójczymi i poczuciem, że nie warto już żyć.

Większość ludzi w ciężkich chwilach odczuwa stres lub lęk albo jest nieszczęśliwa. Zły nastrój nie musi koniecznie oznaczać depresji, może on ulec poprawie po pewnym czasie.

Jeśli jednak podejrzewasz, że możesz mieć depresję, istotnym jest poproszenie o pomoc lekarza rodzinnego. Wielu ludzi zwleka z szukaniem pomocy w sprawie depresji, jednak takie czekanie nie jest dobre. Im wcześniej udasz się na wizytę u lekarza, tym szybciej rozpoczniesz drogę ku wyzdrowieniu.

Co powoduje depresję?

Czasami depresję wywołuje bodziec. Zmieniające życie wydarzenia, jak np. strata kogoś bliskiego, utrata pracy czy nawet narodziny dziecka mogą być jej przyczyną.

Osoby, w których rodzinie występowały przypadki depresji są bardziej narażone na doświadczenie jej. Ale możesz także zachorować bez oczywistego powodu.

Przyczynom depresji przyjrzymy się dokładniej w najbliższym czasie.

Leczenie depresji

Leczenie depresji może obejmować połączenie zmiany stylu życia, psychoterapii i kuracji farmakologicznej. Metodę leczenia dobiera się w zależności od stopnia nasilenia choroby (łagodny, umiarkowany lub ciężki).

Jeżeli cierpisz na łagodną postać depresji, twój lekarz może zalecić Ci odczekanie krótkiego okresu czasu, by sprawdzić czy nastąpi samoistna poprawa, jednocześnie stale monitorując twój stan. Ta metoda nazywana jest uważnym czekaniem. Może polecić Ci także podjęcie pewnych kroków związanych ze stylem życia, np. ćwiczenia fizyczne lub grupy wzajemnej pomocy.

Badania pokazują, ze naskuteczniejsze jest równoczesne stosowanie psychoterapii poznawczo-behawioralnej oraz farmakoterapii. Pokazują też, że w przypadku łagodnej lub umiarkowanej depresji sama psychoterapia bywa wystarczającym środkiem oddziaływania.

Życie z depresją

Wiele osób cierpiących na depresję odnosi korzyści ze zmiany stylu życia, np. zwiększenia ilości ruchu, ograniczenia alkoholu, rzucenia palenia czy zmiany sposobu żywienia na zdrowszy.

Przeczytanie książki o samopomocy lub dołączenie do grupy wsparcia również są pomocne. Mogą pomóc Ci w lepszym zrozumieniu przyczyn, które powodują, że czujesz się przygnębiony/a. Podzielenie się swoimi doświadczeniami z osobami w podobnej sytuacji może być wielkim wsparciem.

Depresja jest dosyć powszechna. Dotyka średnio 1 na 10 osób w pewnym momencie ich życia. Dotyczy zarówno kobiet, jak i mężczyzn, ludzi młodych i starych.

Badania wskazują, że w Wielkiej Brytanii około 4% dzieci w wieku 5-16 lat zmaga się z lękiem lud depresją. Dlatego też przez kilka najbliższych tygodni przyjrzymy się specyfice tej choroby.

Przetłumaczył: Izabela Jaworek

Źródło: https://www.nhs.uk/conditions/clinical-depression/

Jak leczyć OCD u dzieci?

Leczenie może być bardzo pomocne dla dzieci z OCD i umożliwić im pełne i produktywne życie.

Najlepszą metodą leczenia dziecięcego OCD jest specjalna odmiana terapii poznawczo -behawioralnej zwana ekspozycją z powstrzymaniem reakcji (z ang. ERP) prowadzona przez licencjonowanego specjalistę w leczeniu chorób psychicznych:

  • Podczas terapii ERP dzieci uczą się stawiać czoła swoim obawom (ekspozycja) jednocześnie nie ulegając wewnętrznym przymusom (powstrzymanie reakcji).
  • Terapeuta poprowadzi je przez ten proces i dzieci nauczą się, że mogą sobie pozwolić na to, by obsesje i obawy pojawiały się i znikały, bez potrzeby ulegania przymusom i rytuałom.

Można rozważyć równoległe zastosowanie farmakoterapii, jeśli objawy dziecięcego OCD są bardzo poważne i/lub nie wystarcza sama terapia ERP:

  • Jedna z grup leków przeciwdepresyjnych, zwanych inhibitorami wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI), okazała się pomocna w zmniejszaniu objawów OCD u dzieci i nastolatków. Zaobserowowano też większą łatwość w angażowaniu się w terapię ERP.
  • Warto zadbać o to, by farmakoterapię zaordynował specjalista mający doświadczenie w pracy z dziećmi i młodzieżą (psychiatra dziecięcy). Istotna jest też współpraca psychiatry i terapeuty w opracowywaniu planu leczenia.

Podsumowując ERP i leki są tzw. „terapią pierwszego rzutu” w leczeniu OCD. Innymi słowy – ZACZNIJ OD TEGO! ERP i/lub leki na OCD są korzystne dla ok. 70% osób.

Zaangażowanie rodziny

OCD może powodować izolację i jest wyjątkowy przez to, że obsesje i rytuały z nim związane mogą czasami w nie angażować członków rodziny. Rodzice i opiekunowie (a czasem nawet rodzeństwo) są ważną częścią leczenia OCD u dziecka i powinni być w to zaangażowani na wiele sposobów.

Inne sposoby leczenia

Grupy wsparcia mogą również być pomocne dla dzieci i młodzieży z OCD, a także dla członków ich rodzin. Grupy wsparcia oferują możliwość spotkania się i uczenia się od innych osób, które rozumieją, z czym wiąże się to zaburzenie. Istnieją nawet grupy wsparcia stworzone specjalnie dla rodziców dzieci z OCD.

Jeśli Twoje dziecko lub nastolatek uczestniczył w tradycyjnej terapii ambulatoryjnej (odwiedzając terapeutę 1-2 razy w tygodniu w jego biurze) i chciałby spróbować bardziej intensywnej opieki, istnieją dodatkowe opcje. Oto lista rodzajów terapii – od najmniej poprzez bardzo intensywne:

  • Tradycyjne leczenie ambulatoryjne. Pacjent spotyka się z terapeutą na indywidualne sesje tak często jak jest to przez niego zalecane, zazwyczaj raz, dwa razy w tygodniu na 45-50 min.
  • Intensywne leczenie ambulatoryjne. Pacjent może uczestniczyć w sesjach grupowych i jednej indywidualnej sesji dziennie przez kilka dni w tygodniu.
  • Leczenie dzienne/oddział dzienny. Pacjenci przychodzą na leczenie w ciągu dnia (zazwyczaj na terapię grupową i indywidualną) w ośrodku leczenia psychiatrycznego, zazwyczaj od godziny 9 do 14 przez 5 dni w tygodniu.
  • Leczenie szpitalne. Jest to najwyższy poziom opieki nad stanem zdrowia psychicznego. Leczenie odbywa się w zamkniętej jednostce w szpitalu psychiatrycznym dobrowolnie lub niekiedy pomimo zgody. Pacjenci są przyjmowani na ten rodzaj leczenia, jeśli nie są w stanie sami o siebie zadbać lub stanowią zagrożenie dla siebie lub innych. Celem leczenia szpitalnego jest ustabilizowanie pacjenta, co zwykle trwa od kilku dni do tygodnia, a następnie przejście pacjenta na inne formy opieki.

Inne opcje

  • Obozy letnie. Pojawiają się programy intensywnego leczenia w postaci „obozów” dla dzieci i młodzieży z OCD. Większość z nich trwa około tygodnia i obejmuje tradycyjne obozy typu „spanie poza domem” oraz obozy dzienne, w których dzieci śpią w domu lub przebywają z rodziną w pobliżu.

Przetłumaczył: Anna Pytko

Źródło: https://kids.iocdf.org/what-is-ocd-kids/how-is-ocd-treated/

Podłoże biologiczne OCD u dzieci i nastolatków

Według ostatniego sprawozdania Międzynarodowej Organizacji OCD (z ang. International Obsessive-Compulsive Foundation – IOCDF) „jest dowód na to, że OCD rozwijające się w dzieciństwie może różnić się od tego, które zaczyna się w dorosłym życiu. Osoby, u których OCD pojawiło się w dzieciństwie dużo częściej mają krewnych, którzy cierpią na to zaburzenie niż osoby, u których OCD wystąpiło po raz pierwszy w dorosłym życiu”. W rzeczywistości jedno z najnowszych badań wskazuje na to, że w porównaniu do ogółu społeczeństwa, jest duże prawdopodobieństwo, że dzieci z OCD mają bliskiego krewnego cierpiącego na to samo. Te wyniki sugerują, że o ile nie do końca znana jest przyczyna OCD, to genetyka odgrywa dużą rolę w rozwoju towarzyszących mu objawów oraz, że jest ono dziedziczne. W najnowszym badaniu odkryto sześć konkretnych genów, które zdają się mieć wpływ na rozwój OCD. Niestety badacze jeszcze nie poznali dokładnego mechanizmu, który łączy te geny z pojawieniem jego objawów.

Jednakże trzeba zaznaczyć, że OCD również uczy pewnych zachowań. Dzieci i nastolatki z OCD, tak jak dorośli, mają wewnętrzny przymus i/lub unikaja, po to, by zredukować niepokój spowodowany niechcianymi obsesjami. O ile na początku może to zmniejszyć niepokój i liczbę obsesji, to tak naprawdę w dłuższym okresie je wzmacnia i pogarsza. To prowadzi do zwiększenia natręctw, co prowadzi do jeszcze większej liczby obsesji i jeszcze większego niepokoju. Podczas tego cyklicznego procesu, dziecko rozwija w sobie „wyuczoną reakcję”, czyli automatycznie staje się nerwowe w momencie, kiedy napotyka określone myśli, przedmioty lub sytuacje. O ile te określone myśli i zachowania związane z OCD mogą się różnić w zależności od osoby, o tyle proces zwany Cyklem Obsesyjno-Kompulsyjnym działa identycznie. Dla dzieci i nastolatków z OCD może to stać się prawie stałym cyklem obsesyjnych myśli i kompulsywnych zachowań, które znacznie ingerują w codzienne funkcjonowanie w domu i szkole.

Leczenie dzieci i nastolatków z OCD

Na szczęście u większości dzieci i nastolatków stosuje się te same podstawowe metody leczenia, jak u dorosłych z OCD. Badacze udowodnili, że najefektywniejszą metodą leczenia OCD u dzieci, nastolatków i dorosłych jest specjalny typ terapii poznawczo-behawioralnej znanej jako „Ekspozycja z powstrzymaniem reakcji”(z ang. Exposure and Response Prevention (ERP)). Inną techniką terapii poznawczo-behawioralnej, która jest niezwykle korzystna w leczeniu dzieci i nastolatków z OCD jest restrukturyzacja poznawcza. Rozwinięto również wariant ERP, który również okazał się bardzo efektowny w leczeniu symptomów „czystych obsesji”, często pojawiających się u dzieci i nastolatków z OCD. Ta metoda zwana „ekspozycją wyobrażeniową” polega na pisaniu krótkich historii opartych na dziecięcych obsesjach. Ekspozycja wyobrażeniowa stosowana wraz z ERP i restrukturyzacją poznawczą może znacznie zmniejszyć częstotliwość i ogrom symptomów u dzieci.

Trzeba zaznaczyć, że podczas gdy podstawowe leczenie dla dzieci i nastolatków z OCD i podobnymi zaburzeniami jest takie samo, jak w przypadku dorosłych, to OCD, które pojawiło się w dzieciństwie przejawia określone problemy związane z wiekiem, które komplikują terapię. Wiele dzieci i nastolatków z OCD jeszcze nie posiada takich umiejętności emocjonalnych i kognitywnych, by w pełni uporać się z irracjonalnymi obawami i zachowaniami kompulsywnymi. Tym samym mogą mieć trudności w identyfikowaniu i wyrażaniu swoich obaw i/lub tego dlaczego czują się zmuszeni postąpić w dany sposób. Również mogą nie zdawać sobie sprawy z tego, że ich obawy są wyolbrzymione i nierealistyczne. Co więcej dzieci z OCD mogą być niechętne, by omawiać te problemy z kimkolwiek, nawet ze swoimi rodzicami. Tym samym dzieci i nastolatki z OCD na myśl o omawianiu tych problemów z psychoterapeutą mogą odczuwać dyskomfort i strach. Często dzieci i nastolatki z OCD mają tzw. „magiczne myślenie” i wierzą, że ich obawy staną się rzeczywistością, jeśli powiedzą o nich terapeucie (lub komukolwiek). Inni mogą zaprzeczać symptomom lub chcą unikać mierzenia się z nimi mając nadzieję, że OCD zwalczy się samo. A niektóre dzieci, po prostu nie chcą walczyć się z OCD przez wstyd.

Biorąc pod uwagę te kwestie, ważnym jest, by dzieci i nastolatki z OCD były leczone przez terapeutów, którzy nie tylko specjalizują się w leczeniu OCD, ale również w leczeniu dzieci i nastolatków.

Przetłumaczył: Anna Pytko

Źródło: https://ocdla.com/child-adolescent-ocd

Ta strona używa ciasteczek (cookies) dzięki którym nasz serwis może działać lepiej. Dowiedz się więcej

The cookie settings on this website are set to "allow cookies" to give you the best browsing experience possible. If you continue to use this website without changing your cookie settings or you click "Accept" below then you are consenting to this.

Close